Met de komst van internet hebben criminelen een nieuw werkterrein ontdekt. Oplichters zijn heel vindingrijk en geregeld duiken er nieuwe praktijken op waarmee slachtoffers geld afhandig gemaakt wordt. Hieronder vind je de meest voorkomende vormen van oplichting.

 

Phishing

Phishing is een vorm van internetfraude waarbij wordt "gehengeld" naar persoonlijke gegevens op welke manier ook. Veel voorkomend zijn mails waarin je bank je zogenaamd contacteert omdat er problemen zijn met het internetbankingsysteem, of omdat je gegevens dienen aangepast te worden. Daarvoor moet je op een link in de mail klikken, en die lijkt je op een pagina van de bank te brengen waar men je vraagt om je logingegevens en paswoord in te geven, en soms nog meer persoonlijke gegevens als adres, telefoonnummer en geboortedatum. In werkelijkheid hebben criminelen echter de webpagina's van je bank nagemaakt, en stelen ze op die manier je persoonlijke gegevens. 

De bank zal nooit via mail om persoonlijke gegevens vragen. Antwoord dus nooit op dit soort van mails. Twijfel je, neem dan contact op met je bankinstelling. 

 

Fraude bij online kopen

Oplichters bieden online goederen te koop aan, via een valse advertentie op een legitieme verkoopssite (Immoweb, Autoscout, Kapaza,...) of via een site die volledig frauduleus is opgezet. 

De valse verkoper vraagt over het algemeen om het afgesproken bedrag over te maken via een geldtransfersysteem zoals Western Union of MoneyGram. Van zodra de betaling is verricht, verdwijnt de oplichter en is hij niet meer te contacteren. Je kan er van uitgaan dat betalingen via Western Union of MoneyGram leiden tot oplichting. Deze betalingssystemen gebruik je beter alleen om geld over te maken aan bekenden in het buitenland en niet om betalingen te doen aan onbekenden. 

Vermijd om persoonlijke informatie door te geven aan de verkoper, zoals identiteitsdocumenten of bankgegevens. Ze kunnen misbruikt worden voor andere criminele feiten. 

Van zodra je vermoedt dat het om oplichting gaat, verbreek dan alle contact met de verkoper en betaal vooral niet! 

 

Fraude bij online verkopen

In deze vorm van oplichting komt het slachtoffer in contact met de oplichter via een valse advertentie op een legitieme veilingsite. De oplichter, die zich voordoet als koper, zal zelden discussiëren over de prijs.

Hij bevestigt dat hij het gevraagde bedrag zal betalen of vraagt aan de verkoper om zelf een bedrag voor te schieten (bijvoorbeeld om de vrachtkosten te betalen om een wagen naar het buitenland te laten brengen). Dat voorschot moet meestal betaald worden via een geldtransfersysteem van het type Western Union of MoneyGram. 

Wanneer de valse koper de verkoper betaalt, doet hij dat vaak met valse of vervalste cheques van buitenlandse banken. De bank stort het bedrag onder voorbehoud op de rekening van de verkoper, in afwachting dat de echtheid van de cheque bewezen wordt. Het kan enkele weken duren vooraleer de bank te weten komt dat het een valse cheque betreft, en op dat ogenblik zal de bank het eerder gestorte geld terugvorderen. De verkoper heeft tegen dat ogenblik meestal het verkochte artikel al opgestuurd naar de koper. 

Vaak sturen oplichters een cheque ter waarde van een hoger bedrag dan de verkoper heeft gevraagd. De oplichter beweert dat het om een vergissing gaat, en vraagt de verkoper om het verschil zo snel mogelijk terug te storten. Dit gebeurt opnieuw vooraleer de bank de echtheid van de cheque heeft kunnen nagaan. In dit geval is de verkoper niet enkel zijn artikel kwijt, maar ook een deel van zijn geld. 

Door een frauduleuze tussenpersoon of "escrow" te gebruiken, wordt valselijk een gevoel van vertrouwen opgewekt. Normaal gezien biedt dit soort bedrijven een extra garantie aan koper en verkoper: zodra de tussenpersoon het geld ontvangt van de koper wordt groen licht gegeven aan de verkoper die zijn goed verstuurt naar de koper. Als deze ontvangst bevestigt aan de tussenpersoon, stort deze het aankoopbedrag door aan de verkoper. De oplichters stellen echter voor om te werken met een fictieve tussenpersoon, die ze zelf hebben opgezet. 

 

Emotiefraude 

Oplichters spelen steeds vaker op de gevoelens van hun slachtoffers om hen geld te ontfutselen. Het slachtoffer komt in contact met de oplichter via diverse manieren: via een spammail, via een datingsite, via een netwerksite of chatbox. 

Nadat gedurende enkele weken een vertrouwensband werd opgebouwd, vraagt de geliefde/vriend/... om geld: voor de reis naar België, om kleren te kopen, om voor de achterblijvende familie te zorgen, om hospitaalkosten van het dochtertje te betalen, om een erfenis vrij te krijgen, enz. 

Na het incasseren van - vaak - verschillende bedragen blijft het plots stil aan de andere kant. In werkelijkheid heeft de geliefde/vriend/... nooit bestaan. 

Indien een kennis je om geld vraagt op de manier hierboven beschreven, weiger en verbreek elk contact met de oplichter.

 

Valse loterijen

Het slachtoffer krijgt een bericht via mail, post of fax, dat hij enkele miljoenen dollars of euro's heeft gewonnen, en dat terwijl hij nooit heeft deelgenomen. De oplichter maakt geregeld gebruik van de naam van gereputeerde bedrijven of mensen om vertrouwen op te wekken (Euromillions, Microsoft Lottery, enz.).

Om het geld te ontvangen moet het slachtoffer eerst allerlei kosten betalen: administratiekosten, notariskosten, bankkosten, enz. Deze dienen meestal betaald te worden via een geldtransfersysteem als Western Union of MoneyGram. De "winnaar" betaalt, maar krijgt zijn winst nooit in handen. 

Wij raden aan nooit op dergelijke mails te antwoorden en ze van je computer te verwijderen. 

 

Enkele algemene tips 

Een gezonde voorzichtigheid bij een transactie op of via het internet is aan te raden

Het raadplegen van andere personen (familie, vrienden, collega's,...) kan nuttig zijn 

"Bezint eer ge begint" is nooit weg. Bij te snel handelen (vb. impulsaankoop) kan het achteraf jammer zijn dat niet meer tijd werd genomen voor die handeling

Uiterste voorzichtigheid is geboden wanneer de betaling gevraagd wordt via Western Union of MoneyGram

 

Meer tips om veilig te kopen op internet, vind je in de gids van European Consumer Centre Belgium

 

Werd je ondanks alle voorzichtigheid en voorzorgen, toch het slachtoffer van oplichting? Dien dan zo snel mogelijk klacht in bij de politie.